Een beroemd vers uit de Diamond Sutra

De Diamant Sutra is een van de beroemdste en invloedrijkste geschriften van het Mahayana-boeddhisme. Het is een verzameling leringen die al eeuwenlang worden doorgegeven en die algemeen wordt beschouwd als een van de belangrijkste boeddhistische teksten. De Diamant Sutra staat bekend om zijn beknopte en krachtige boodschap, die is samengevat in zijn beroemde vers:

'Vorm is leegte, leegte is vorm.'

Dit vers is een uitdrukking van de kern van de boeddhistische leer van afhankelijk ontstaan , waarin staat dat alle verschijnselen met elkaar verbonden en onderling afhankelijk zijn. Het herinnert ons eraan dat alle dingen vergankelijk zijn en dat we ons niet moeten vastklampen aan enige vorm of idee van de werkelijkheid. De Diamant Sutra moedigt ons aan verder te kijken dan de fysieke wereld en de onderlinge verbondenheid van alle dingen te erkennen.

De Diamantsoetra is een tijdloze tekst die al eeuwenlang door boeddhisten wordt bestudeerd en vereerd. Het beroemde vers is een herinnering aan de onderlinge verbondenheid van alle dingen en de vergankelijkheid van de fysieke wereld. Het is een krachtige herinnering om in het huidige moment te leven en bewust te zijn van onze gedachten en acties.

Een van de meest geciteerde passages uit de Mahayana-boeddhistische soetra's is dit korte vers:

'Dus je moet deze vluchtige wereld bekijken--
Een ster bij het ochtendgloren, een luchtbel in een stroom,
Een bliksemflits in een zomerwolk,
Een flikkerende lamp, een fantoom en een droom.'

Deze algemene vertaling is een beetje gemanipuleerd zodat het rijmt in het Engels. De vertaler Red Pine (Bill Porter) geeft ons een meer letterlijke vertaling:

'Als een lamp, een cataract, een ster in de ruimte / een illusie, een dauwdruppel, een luchtbel / een droom, een wolk, een bliksemflits / bekijk al het geschapene zo.'

In boeddhistische teksten wordt zo'n kort vers een genoemdsonnet. Wat betekent deze gatha, en wie zei het?

Dit vers is te vinden in twee soetra's, de Diamant Sutra en een soetra genaamd 'De perfectie van wijsheid in 500 regels'. Beide teksten maken deel uit van een canon van teksten genaamd de Prajnaparamita Sutra's . Prajnaparamita betekent 'perfectie van wijsheid'. Volgens geleerden zijn de meeste Prajnaparamita Sutra's waarschijnlijk in het begin van het eerste millennium na Christus geschreven, hoewel sommige dateren uit de 1e eeuw voor Christus.

Het vers wordt vaak toegeschreven aan de Boeddha, maar als de geleerden gelijk hebben over de datum, de historische Boeddha zei dit niet. We kunnen alleen maar speculeren over wie de dichter zou kunnen zijn geweest.

De Gatha en de Diamant Sutra

Van de twee teksten die dit vers bevatten, wordt de Diamantsoetra verreweg het meest gelezen. De Gatha bevindt zich bijna aan het einde van de soetra en wordt soms geïnterpreteerd als de samenvatting of uitleg van de voorgaande tekst. Sommige Engelse vertalers hebben de tekst een beetje 'getweaked' om de rol van het couplet als samenvattend of afsluitend couplet te benadrukken. Het couplet lijkt over te gaan vergankelijkheid , zo wordt ons vaak verteld dat de Diamantsoetra in de eerste plaats over vergankelijkheid gaat.

De geleerde-vertaler Red Pine (Bill Portman) is het daar niet mee eens. Een letterlijke lezing van het Chinees en het Sanskriet laat het helemaal niet lijken op een uitleg van de tekst, zegt hij.

'Deze gatha, stel ik voor, is niet bedoeld als een voorbeeld om deze leer uit te leggen, want de Boeddha heeft zojuist opgemerkt dat de uitleg van de bodhisattva geen verklaring is. Deze gatha is gewoon een offergave die de Boeddha ons heeft gegeven, de manier waarop de Boeddha afscheid nam.'[Rode den,De Diamantsoetra(Contrapunt, 2001), p. 432]

Red Pine vraagt ​​zich ook af of de Gatha in de oorspronkelijke tekst stond, die verloren is gegaan. Dezelfde Gatha geeft een samenvatting van de Perfectie van Wijsheid in 500 regels, en het past beter in die soetra. Een kopiist van lang geleden dacht misschien dat de Diamantsoetra een sterkere afwerking nodig had en gooide er zijn favoriete couplet in.

De Diamond Sutra is een werk van grote diepte en subtiliteit. Voor de meeste nieuwe lezers is het steiler dan de Matterhorn. Ongetwijfeld hebben velen zich in een staat van volledige verbijstering door de tekst geworsteld om aan het einde deze kleine oase van een Gatha te vinden. Eindelijk iets dat begrijpelijk is!

Maar is het?

Wat de Gatha betekent

In zijn boek Thich Nhat Hanh zegt dat 'gecreëerde dingen' (zie de vertaling van Red Pine hierboven) of 'samengestelde dingen' niet zijn wat ze lijken te zijn.

'Samengestelde dingen zijn allemaal objecten van de geest die geconditioneerd zijn om te ontstaan, een tijdje te bestaan ​​en dan te verdwijnen, volgens het principe van afhankelijk mede ontstaan . Alles in het leven lijkt dit patroon te volgen, en hoewel de dingen echt lijken, lijken ze eigenlijk meer op de dingen die een goochelaar tovert. We kunnen ze duidelijk zien en horen, maar ze zijn niet echt wat ze lijken.'

De geleerde-vertaler Edward Conze geeft het Sanskriet met Engelse vertaling:

'Je hebt geld
Maya-avasyaya budbudam
Supinam vidyud abhram ca
Evam drastavyam samskrtam.
Als sterren, een gebrek aan zicht, als een lamp,
Een nepshow, dauwdruppels of een luchtbel,
Een droom, een bliksemflits of een wolk,
Zo moet men ook zien wat geconditioneerd is.'

De Gatha vertelt ons niet alleen dat alles vergankelijk is; het vertelt ons dat alles een illusie is. Dingen zijn niet wat ze lijken te zijn. We moeten ons niet laten misleiden door het uiterlijk; we moeten fantomen niet als 'echt' beschouwen.

Thich Nhat Hanh vervolgt:

'Na het lezen van dit vers denken we misschien dat de Boeddha dat allemaal zegt dharma's [in de zin van 'verschijnselen'] zijn vergankelijk -- zoals wolken, rook of een bliksemflits. De Boeddha is door te zeggen 'Alle dharma's zijn vergankelijk', maar hij zegt niet dat ze er niet zijn. Hij wil alleen dat we de dingen op zichzelf zien. We denken misschien dat we de werkelijkheid al hebben begrepen, maar in feite begrijpen we alleen de vluchtige beelden ervan. Als we diep in de dingen kijken, zullen we ons kunnen bevrijden van de illusie.'

Dit wijst ons op de wijsheidsleringen, de belangrijkste leringen in de Prajnaparamita Sutra's. De wijsheid is het besef dat alle fenomenen leeg zijn van zelf-essentie, en elke identiteit die we ze geven, komt voort uit onze mentale projectie. De belangrijkste leerstelling is niet zozeer dat dingen vergankelijk zijn; het wijst op de aard van hun vergankelijke bestaan.