Bagdad in de islamitische geschiedenis
Bagdad is een stad van immens historisch belang in de islamitische geschiedenis. Het werd gesticht in 762 en was eeuwenlang de hoofdstad van het Abbasidische kalifaat en het centrum van de islamitische cultuur, wetenschap en kunst. Bagdad was een belangrijk handelscentrum en de bevolking was divers, met mensen van over de hele wereld die er woonden en werkten.
De stad stond bekend om zijn bibliotheken, universiteiten en moskeeën, en de geleerden stonden bekend om hun bijdragen aan wetenschap, geneeskunde en filosofie. Islamitisch geleerden uit Bagdad ontwikkelden de wetenschappen van astronomie, wiskunde en geneeskunde, en hun werken werden in de hele islamitische wereld veel gelezen en bestudeerd.
Bagdad was ook een belangrijk kunstcentrum, met dichters, muzikanten en kunstenaars van over de hele wereld. De stad was de thuisbasis van enkele van de beroemdste islamitische dichters, zoals Abu Nuwas, en het was ook een belangrijk centrum van islamitische architectuur, met enkele van de mooiste moskeeën en paleizen ter wereld.
Het belang van Bagdad in de islamitische geschiedenis kan niet genoeg worden benadrukt. Het was een belangrijk centrum van cultuur, leren en handel, en zijn invloed was voelbaar in de hele islamitische wereld. De geleerden, dichters en kunstenaars lieten een blijvende erfenis na die nog steeds voelbaar is.
In 634 CE., breidde het nieuw gecreëerde moslimrijk zich uit naar de regio van Irak, dat destijds deel uitmaakte van het Perzische rijk. Moslimlegers, onder het bevel van Khalid ibn Waleed, trokken de regio binnen en versloegen de Perzen. Ze boden de overwegend christelijke inwoners twee keuzes: de islam omarmen of een boete betalenjizjabelasting te beschermen door de nieuwe regering en uitgesloten van militaire dienst.
De kalief Omar ibn Al-Khattab beval de stichting van twee steden om het nieuwe gebied te beschermen: Kufah (de nieuwe hoofdstad van de regio) en Basrah (de nieuwe havenstad).
Bagdad werd pas in latere jaren belangrijker. De wortels van de stad gaan terug tot het oude Babylon, een nederzetting die teruggaat tot 1800 v.Chr. Zijn faam als centrum voor handel en wetenschap begon echter in de 8e eeuw na Christus.
Betekenis van de naam 'Bagdad'
De oorsprong van de naam 'Bagdad' staat ter discussie. Sommigen zeggen dat het afkomstig is van een Aramese uitdrukking die 'schapenverblijf' betekent (niet erg poëtisch...). Anderen beweren dat het woord uit het oud-Perzisch komt: 'bagh' betekent God, en 'papa' betekent geschenk:'De gave van God...'Gedurende ten minste één punt in de geschiedenis leek het zeker zo.
De hoofdstad van de moslimwereld
Rond 762 GT nam de Abbasiden-dynastie de heerschappij over de uitgestrekte moslimwereld over en verplaatste de hoofdstad naar de pas gestichte stad Bagdad. Gedurende de volgende vijf eeuwen zou de stad het wereldcentrum van onderwijs en cultuur worden. Deze periode van glorie is bekend geworden als de 'Gouden Eeuw' van de islamitische beschaving, een tijd waarin geleerden van de moslimwereld belangrijke bijdragen leverden in zowel de wetenschappen als de geesteswetenschappen: geneeskunde, wiskunde, astronomie, scheikunde, literatuur en meer. Onder Abbasidische heerschappij werd Bagdad een stad van musea, ziekenhuizen, bibliotheken en moskeeën.
De meeste van de beroemde Moslim geleerden uit de 9e tot 13e eeuw hadden hun educatieve wortels in Bagdad. Een van de beroemdste leercentra wasBayt al-Hikmah(het Huis van Wijsheid), dat geleerden van over de hele wereld aantrok, uit vele culturen en religies. Hier werkten docenten en studenten samen om Griekse manuscripten te vertalen en ze voor altijd te bewaren. Ze bestudeerden de werken van Aristoteles, Plato, Hippocrates, Euclides en Pythagoras. In het Huis van de Wijsheid woonde onder andere de beroemdste wiskundige van die tijd: Al-Khawarizmi, de 'vader' van de algebra (deze tak van de wiskunde is eigenlijk vernoemd naar zijn boek 'Kitab al-Jabr').
Terwijl Europa woekerde in de Middeleeuwen, vormde Bagdad dus het hart van een levendige en diverse beschaving. Het stond bekend als 's werelds rijkste en meest intellectuele stad van die tijd en was de tweede in grootte na Constantinopel.
Na 500 jaar heerschappij begon de Abbasiden-dynastie echter langzaam haar vitaliteit en relevantie voor de uitgestrekte moslimwereld te verliezen. De redenen waren deels natuurlijk (enorme overstromingen en branden), en deels door de mens veroorzaakt (rivaliteit tussen Sjiitische en soennitische moslims , interne veiligheidsproblemen).
De stad Bagdad werd uiteindelijk verwoest door de Mongolen in 1258 CE. Hiermee kwam in feite een einde aan het tijdperk van de Abbasiden. De rivieren de Tigris en de Eufraat werden naar verluidt rood van het bloed van duizenden geleerden (naar verluidt werden 100.000 van de miljoen inwoners van Bagdad afgeslacht). Veel van de bibliotheken, irrigatiekanalen en grote historische schatten werden geplunderd en voor altijd verwoest. De stad begon aan een lange periode van verval en werd gastheer voor talloze oorlogen en veldslagen die tot op de dag van vandaag voortduren.
In 1508 werd Bagdad onderdeel van het nieuwe Perzische (Iraanse) rijk, maar al snel nam het soennitische Ottomaanse rijk de stad over en hield deze vrijwel ononderbroken vast tot aan de Eerste Wereldoorlog.
De economische welvaart keerde honderden jaren niet terug naar Bagdad, tot aan het einde van de 19e eeuw toen de handel met Europa serieus terugkeerde en in 1920 Bagdad de hoofdstad werd van de nieuw gevormde natie Irak. Terwijl Bagdad in de 20e eeuw een door en door moderne stad werd, hebben voortdurende politieke en militaire onrust ervoor gezorgd dat de stad nooit meer in haar oude glorie kon terugkeren als het centrum van Islam cultuur. Intense modernisering vond plaats tijdens de olieboom van de jaren zeventig, maar de Perzische Golfoorlog van 1990-1991 en 2003 vernietigde veel van het culturele erfgoed van de stad, en hoewel veel van de gebouwen en infrastructuur zijn herbouwd, heeft de stad nog niet de stabiliteit bereikt nodig om het weer op de voorgrond te plaatsen als een centrum voor religieuze cultuur.
